Aloes zwyczajny był znany ze swoich leczniczych właściwości na przestrzeni dziejów. Współczesne badania potwierdziły jego skuteczność w leczeniu różnych dolegliwości zdrowotnych, w tym artretyzmu, wysokiego poziomu cholesterolu, śródmiąższowego zapalenia pęcherza/zespołu bólu pęcherza, niebakteryjnego zapalenia gruczołu krokowego, przewlekłego bólu miednicy, oparzeń popromiennych, chorób serca, cukrzycy oraz zaburzeń układu odpornościowego. Szczególnie osoby chore na cukrzycę powinny uważnie kontrolować poziom cukru we krwi podczas stosowania skoncentrowanych form aloesu ze względu na jego zdolność do znacznego zmniejszania zapotrzebowania na insulinę.

Zastosowanie lecznicze aloesu zwyczajnego jest potwierdzone w literaturze medycznej od ponad pięćdziesięciu lat, a jego korzyści były dokumentowane jeszcze wcześniej w pismach botanicznych i naturopatycznych. Badania naukowe potwierdzają właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze związków zawartych w aloesie. Liczne badania i opisy przypadków wspierają także jego stosowanie w leczeniu owrzodzeń po napromienianiu i zastojowych u ludzi oraz oparzeń i odmrożeń na modelach zwierzęcych. Współczesne kliniczne zastosowanie aloesu rozpoczęło się w latach 30. XX wieku, po doniesieniach o jego skuteczności w leczeniu oparzeń po promieniach rentgenowskich i radu.

Uważany przez rdzennych Amerykanów za „roślinę oparzeń”, „roślinę leczniczą” i „roślinę tajemniczą”, aloes był wysoko ceniony za swoje właściwości lecznicze. Zapisy historyczne pokazują, że Arystoteles namawiał Aleksandra Wielkiego do zdobycia wyspy Socotra, aby pozyskać tam aloes do leczenia ran żołnierzy. Starożytni lekarze przepisywali go na wiele dolegliwości. Sumeryjskie tabliczki gliniane z około 1750 roku p.n.e. oraz wcześniejsze przedstawienia sięgające 4000 roku p.n.e. ukazują jego medyczne zastosowanie. Egipcjanie czcili go jako „Roślinę Nieśmiertelności”, a około 1500 roku p.n.e. papirus Ebers zawierał opisy leczenia opartego na aloesie dla różnych schorzeń. Jego użycie rozprzestrzeniło się do Imperium Perskiego około 600 roku p.n.e., wpływając na praktyki lecznicze w świecie arabskim i Indiach.

Więcej o aloesie – roślinie

Aloes zwyczajny, naukowo znany jako *Aloe barbadensis miller*, to gatunek sukulentu z rodzaju *Aloe*. Rośnie obficie w klimatach tropikalnych, półtropikalnych oraz suchych na całym świecie. Charakteryzuje się grubymi, mięsistymi liśćmi zawierającymi przezroczysty żel, który najczęściej kojarzony jest z leczniczymi właściwościami rośliny. Liście aloesu mają drobne ząbki na brzegach i mogą osiągać długość od 30 do 48 centymetrów. Sama roślina jest odporna na suszę, co czyni ją popularnym wyborem zarówno do celów leczniczych, jak i rolniczych.

Terapeutyczne korzyści żelu z aloesu wynikają z jego bogatego składu witamin, minerałów, aminokwasów i przeciwutleniaczy. Zawiera niezbędne witaminy, takie jak witamina A (beta-karoten), C i E, które są przeciwutleniaczami. Posiada także witaminę B12, kwas foliowy oraz cholinę. Minerały obecne w aloesie to wapń, chrom, miedź, selen, magnez, mangan, potas, sód i cynk. Te związki przyczyniają się do przeciwzapalnych, przeciwbakteryjnych i przeciwwirusowych właściwości rośliny, co czyni ją skuteczną w gojeniu ran oraz leczeniu różnych schorzeń skóry.

Przezroczysty żel z liści aloesu jest pozyskiwany do różnych zastosowań, w tym w kosmetykach, suplementach diety oraz ziołowych środkach leczniczych. Żel ten zawiera ponad 75 potencjalnie aktywnych składników, w tym witaminy, enzymy, minerały, cukry, ligninę, saponiny, kwasy salicylowe oraz aminokwasy. Spośród nich polisacharydy zawarte w żelu aloesowym odgrywają kluczową rolę w jego nawilżających, leczniczych i przeciwzapalnych właściwościach. Dodatkowo acemannan, ważny polisacharyd, wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego i wykazuje działanie przeciwwirusowe.

Naukowo mechanizm działania aloesu na skórę i gojenie oparzeń polega na zdolności do wspomagania syntezy kolagenu oraz regeneracji skóry. Stosowanie go na oparzenia nie tylko skraca czas gojenia, ale także zmniejsza blizny poprzez poprawę elastyczności i integralności skóry. Ta zdolność regeneracyjna obejmuje także leczenie odmrożeń, łuszczycy i opryszczki, co ukazuje wszechstronny potencjał leczniczy rośliny.

Poza zastosowaniem zewnętrznym, aloes jest także spożywany w różnych formach, w tym jako sok, który jest ceniony za właściwości wspomagające trawienie, oczyszczające i wzmacniające odporność. Jednak przyjmowanie aloesu doustnie wymaga ostrożności ze względu na możliwe skutki uboczne, takie jak dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz potencjalne interakcje z lekami. Skuteczność aloesu, zarówno stosowanego zewnętrznie, jak i wewnętrznie, podkreśla jego znaczenie w medycynie tradycyjnej i nowoczesnej jako naturalnej, uzupełniającej metody leczenia szerokiego spektrum dolegliwości.