Cytryna to jeden z pierwszych produktów, które sprawdzamy, kiedy zaczynamy zwracać uwagę na kwasy w jedzeniu. Jeśli szuka Pani po prostu liczby, podajemy ją od razu. Potem wyjaśniamy, co ona oznacza w przypadku soku z cytryny, wody z cytryną i wrażliwego pęcherza.
W skrócie: sok z cytryny i limonki ma pH około 2,0 do 2,6, co stawia cytrynę wśród najbardziej kwaśnych produktów w kuchni. To, że cytrynę nazywa się czasem „zasadową”, niczego tu nie zmienia i nie mówi, jak zareaguje na nią Pani pęcherz. Cytrusy należą do produktów, które wiele osób wskazuje jako drażniące, dlatego najlepiej spokojnie sprawdzić, co Pani służy, i w razie potrzeby zmienić sposób, w jaki sięga Pani po cytrynę, zamiast z góry zakładać, że zawsze szkodzi.
pH cytryny w liczbach
Skala pH ma zakres od 0 do 14. Im niższa wartość, tym bardziej kwaśny odczyn; 7 oznacza odczyn obojętny, a wartości wyższe – zasadowy. Technolodzy żywności często uznają za „żywność o wysokiej kwasowości” wszystko, co ma pH poniżej 4,6. Sok z cytryny jest daleko poniżej tej granicy.
Sok z cytryny i limonki ma pH około 2,0 do 2,6. To plasuje cytrynę wśród najbardziej kwaśnych produktów w kuchni, w tym samym, bardziej kwaśnym przedziale co cola i ocet. Dla porównania woda niegazowana ma odczyn zbliżony do obojętnego, około pH 7.
To wartości przybliżone. Dokładna liczba zależy od odmiany i dojrzałości owocu, dlatego ważniejszy od niej jest przedział, w którym cytryna się mieści. Bez względu na to, jaką cytrynę Pani kupi, zawsze należy ona do produktów o wyższej kwasowości. Wiele innych produktów zestawiliśmy obok siebie w naszej tabeli pH żywności dla wrażliwego pęcherza.
Skąd przekonanie, że cytryna odkwasza organizm
Być może czytała Pani, że cytryna jest „zasadotwórcza” albo że szklanka wody z cytryną wypijana co rano „odkwasza” organizm. Brzmi to jak sprzeczność, więc warto to spokojnie wyjaśnić.
To przekonanie pochodzi z diety alkalicznej, czyli zasadowej. Dzieli ona produkty według tego, co – jak się zakłada – zostaje po nich w organizmie po strawieniu, a nie według tego, jak kwaśne są w chwili jedzenia. Dlatego cytryna, wyraźnie kwaśna w szklance, bywa wpisywana na listy produktów zasadotwórczych. Medycyna patrzy na to inaczej. Organizm utrzymuje pH krwi w bardzo wąskim zakresie bez względu na to, co Pani je i pije, więc woda z cytryną nie zmienia pH całego organizmu.
Przy wrażliwym pęcherzu żadne z tych określeń nie jest właściwie najważniejsze. Zalecenia żywieniowe amerykańskich organizacji pacjenckich zajmujących się śródmiąższowym zapaleniem pęcherza skupiają się na szukaniu własnych czynników drażniących, a nie na zmianie pH całego organizmu. Cytrusy trafiły na ich listy dlatego, że zgłasza je wiele osób, a nie z powodu jednej wartości pH. W artykule o odkwaszaniu organizmu i wrażliwym pęcherzu wyjaśniamy, czym to się różni od buforowania pojedynczego posiłku lub napoju.
Woda z cytryną a wrażliwy pęcherz
Cytrusy są na listach produktów i napojów, które według wielu osób drażnią wrażliwy pęcherz. Najczęściej wymienia się pomarańcze, cytryny, grejpfruty i soki z nich. Ostry smak cytryny zawdzięczamy zawartym w cytrusach kwasom, głównie cytrynowemu i askorbinowemu.
Nie oznacza to jednak, że cytryna będzie przeszkadzać właśnie Pani. To, co drażni jedną osobę, innej może zupełnie nie szkodzić. Ta sama szklanka wody z cytryną może jednego dnia nie sprawiać kłopotu, a innego – tak. Dlatego warto zadać sobie nie pytanie „czy cytryna jest dozwolona?”, ale „jak mój organizm znosi cytrynę?”.
Najczęściej pomaga w tym krótki dzienniczek. Na nim opiera się dieta eliminacyjna, czyli odstawienie produktu i jego stopniowe ponowne wprowadzenie:
- Przez tydzień lub dwa proszę zapisywać, co Pani je i pije oraz kiedy pęcherz jest spokojniejszy, a kiedy bardziej dokucza.
- Warto szukać powtarzających się zależności, a nie wyciągać wniosków z pojedynczych dni.
- Jeśli podejrzewa Pani cytrynę, można ją na jakiś czas odstawić, a potem ostrożnie wprowadzić z powrotem, w małej ilości, i obserwować, co się dzieje.
Więcej wskazówek do dzienniczka i podpowiedzi, czym zastąpić drażniące produkty, znajdzie Pani w przewodniku o produktach i napojach, które mogą drażnić pęcherz, i ich łagodniejszych zamiennikach.
Jak nie rezygnować całkiem z cytryny
Jeśli lubi Pani cytrynę, nie zawsze trzeba z niej rezygnować. Osoby, którym cytrusy wydają się zbyt ostre, często po prostu zmieniają sposób, w jaki je jedzą i piją. Oto zmiany, o których mówi się najczęściej.
- Więcej wody. Po dolaniu niegazowanej wody w każdym łyku jest mniej kwasu owocowego. Niektórzy zaczynają od soku pół na pół z wodą, a potem dolewają wody, aż ostry smak złagodnieje. Sama cytryna nadal jest kwaśna – po prostu z każdym łykiem przyjmuje Pani mniej jej kwasu.
- Do posiłku. Woda z cytryną wypita do jedzenia zwykle jest lepiej znoszona niż ta sama szklanka na pusty żołądek.
- Mniejsza ilość. Odrobina wyciśniętego soku zamiast całej cytryny i mała szklanka zamiast dużej.
- Odpowiednia pora. Wiele osób woli sięgać po cytrusy wcześniej w ciągu dnia niż późnym wieczorem.
Rozcieńczanie, łączenie z jedzeniem i wybór pory dnia opisujemy dokładnie w artykule o tym, jak zmniejszyć kwasowość soków cytrusowych.
Buforowanie – jeszcze jedna możliwość
Niektóre osoby przyjmują też przed posiłkiem środek buforujący kwas. CalGly to suplement diety z glicerofosforanem wapnia – tym samym składnikiem aktywnym, który wiele osób w USA stosowało w preparacie Prelief – oraz z niewielką ilością oczyszczonej, wolnej od antrachinonów, liofilizowanej Aloe Vera. Przyjmuje się go krótko przed kwaśnym jedzeniem lub napojem i może pomóc zmniejszyć kwasowość tego, co Pani je i pije. W opakowaniu jest 120 wegańskich kapsułek. Wszystkie szczegóły znajdzie Pani na stronie produktu CalGly. To suplement diety, nie lek. Uzupełnia opisane wyżej sposoby, ale ich nie zastępuje. Jeśli jest Pani w ciąży, karmi piersią, przyjmuje leki na receptę lub ma jakieś schorzenie, proszę przed jego użyciem porozmawiać z lekarzem rodzinnym lub farmaceutą.
Kiedy zgłosić się do lekarza rodzinnego lub farmaceuty
Zmiany w jedzeniu i piciu służą codziennemu komfortowi. Proszę zgłosić się do lekarza rodzinnego lub farmaceuty, jeśli objawy się utrzymują lub nasilają albo jeśli pojawi się gorączka, krew w moczu lub ból w plecach czy w boku. Jeśli jest Pani w ciąży lub ma problemy z nerkami, proszę zapytać lekarza lub farmaceutę, zanim zmieni Pani dietę lub zacznie przyjmować suplement. Proszę nigdy nie odstawiać ani nie zmieniać przepisanych leków z powodu tego, co Pani tu przeczyta.
Warto wiedzieć
